İçeriğe geç

Tabiat ve Yaşanabilir Çevre Kulübü

Okul çevresindeki canlıları, suyu, toprağı ve havayı gözlemleyip ölçen; ekolojik dengeyi korumak için okul ölçeğinde çözümler uygulayan zorunlu kulüp.

Zorunlu kulüp · 2026 İlkokul Ortaokul Lise 12 faaliyet önerisi

Paylaş / QR

Büyük Aç
Reklam

Kulübün amacı

Tabiat ve Yaşanabilir Çevre Kulübü öğrencilerin doğayı yakından gözlemlemesini, çevre sorunlarını veriyle tanımlamasını ve okulda uygulanabilir küçük ama ölçülebilir çözümler üretmesini amaçlar. Doğa bir emanet olarak ele alınır; çalışmalar “gözle-ölç-dene-paylaş” döngüsüyle ilerler.

Öğrenci kazanımları

  • Okul bahçesi veya çevresinde en az beş canlı türünü gözlem kartıyla kaydeder.
  • Su ve enerji kullanımına ilişkin basit ölçüm yapıp sonucu grafikle yorumlar.
  • Bir çevre sorununa okul ölçeğinde uygulanabilir çözüm önerir ve etkisini izler.
  • Doğada güvenli ve saygılı davranış kurallarını uygular.

Örnek yıllık çalışma planı (İlkokul, 2026-2027)

Aşağıdaki örnek, Yönetmelik EK-7/b düzenindeki TARİH · AMAÇ · YAPILACAK ETKİNLİKLER sütunlarıyla hazırlanmıştır. Kendi planınızda faaliyetleri, tarihleri ve açıklamaları değiştirebilirsiniz; imza ve onay bölümleri okul bilgilerinizle doldurulur.

Tabiat ve Yaşanabilir Çevre Kulübü örnek yıllık çalışma planı
TARİHAMAÇYAPILACAK ETKİNLİKLER
Eylül 2026 Üyelerin okul içinde kalıcı bir doğa gözlem noktası seçip yıl boyu kullanacakları gözlem kartını birlikte tasarlaması. Kuruluş: Okul doğa gözlem istasyonuGörev dağılımı ve temsilci seçimi sonrası bahçe köşesi veya pencere önü gözlem istasyonu olarak belirlenir. Hava durumu, canlılar ve bitki değişimini kaydedecek ortak kart tasarlanır.
Ekim 2026 Öğrencilerin okul çevresindeki kuş, böcek ve sokak hayvanlarını rahatsız etmeden gözlemleyip türlerini ve ihtiyaçlarını kaydetmesi. Hayvanları Koruma Günü: Okulun canlı komşularıKısa gözlem yürüyüşüyle canlılar uzaktan kaydedilir; dokunma ve besleme yapılmaz. Öğrenciler “hayvanlara saygılı davranış” kurallarını afişe dönüştürür.
Kasım 2026 Öğrencilerin okuldaki muslukların akış süresini ölçüp damlatan muslukları tespit ederek günlük kaybı hesaplaması. Okulumuzun su musluk taramasıGruplar ölçü kabı ve saatle damlatan musluklardan bir dakikalık su miktarını ölçer. Günlük kayıp hesaplanır ve sonuçlar okul idaresine onarım önerisiyle sunulur.
Aralık 2026 Öğrencilerin seçtikleri bir ağacın yaprak, renk ve canlı değişimlerini dört mevsim boyunca çizerek kaydetmesi. Dört mevsim ağacı gözlemiKulüp bir ağacı “sınıf ağacı” olarak seçer. Her mevsim aynı noktadan çizim veya fotoğraf alınır; değişimler mevsim panosunda karşılaştırılır.
Ocak 2027 Öğrencilerin teneffüs ve öğle arasında boş sınıflarda açık kalan ışık ve cihazları bir hafta kaydedip azaltma kampanyası düzenlemesi. Enerji Tasarrufu Haftası: Işık avcılarıAvcı ekipleri belirlenen saatlerde koridor ve sınıfları kontrol eder, sonuçları çizelgeye işler. Hafta sonunda en çok tasarruf eden sınıfa sembolik teşekkür verilir.
Mart 2027 Öğrencilerin ışık ve su değişkenlerini değiştirerek fasulye tohumlarının çimlenmesini bir hafta gözlemlemesi ve sonucu tabloya dökmesi. Tohum dedektifleri: Çimlenme deneyiDört farklı koşulda (ışıklı-karanlık, sulu-susuz) tohumlar yerleştirilir. Öğrenciler her gün boy ölçer ve sonuçları basit grafikle karşılaştırır.
Mart 2027 Öğrencilerin uygun türü seçip doğru dikim adımlarını uygulayarak fidan veya saksıda ağaç fidesi yetiştirmeye başlaması. Orman Haftası: Fidan dikimi veya saksı ormanıOkul bahçesi uygunsa ilgili kurumla planlanan dikim yapılır; değilse saksıda meşe palamudu veya çam tohumu ekilir. Öğrenciler bakım takvimi oluşturur.
Haziran 2027 Öğrencilerin yıl boyunca yaptıkları ölçümleri karşılaştırarak kulübün çevreye etkisini sayılarla sunması ve gelecek yıl hedefi belirlemesi. Çevre Koruma Haftası: Yıllık etki raporuSu, enerji ve canlı gözlem kayıtları yıl başıyla karşılaştırılır. Sonuçlar okul toplumuna kısa bir sunumla aktarılır; gelecek yıl için üç ölçülebilir hedef yazılır.

Örnekte okul dışı veya ek imkân gerektiren bazı faaliyetler yer almayabilir; plan oluşturucu okulunuzun koşullarını sorarak bunları uygun alternatifleriyle önerir.

Faaliyet önerileri ve uygulama ayrıntıları

Her faaliyet için önerilen ay, etkinlik türü, materyal ve beklenen öğrenci ürünü verilmiştir. Bu ayrıntılar resmî plana değil, “Ayrıntılı Kulüp Uygulama Planı”na yazılır.

Kuruluş: Okul doğa gözlem istasyonu

Eylül Kulüp toplantısı İlkokul, Ortaokul, Lise

Görev dağılımı ve temsilci seçimi sonrası bahçe köşesi veya pencere önü gözlem istasyonu olarak belirlenir. Hava durumu, canlılar ve bitki değişimini kaydedecek ortak kart tasarlanır.

Öğrenci ürünü: Gözlem kartı ve nöbet çizelgesi

Hayvanları Koruma Günü: Okulun canlı komşuları

Ekim Uygulama / deney İlkokul, Ortaokul, Lise

Kısa gözlem yürüyüşüyle canlılar uzaktan kaydedilir; dokunma ve besleme yapılmaz. Öğrenciler “hayvanlara saygılı davranış” kurallarını afişe dönüştürür.

Öğrenci ürünü: Canlı komşular listesi ve kural afişi

Koşullar uygun değilse: Gözlem pencereden ve okulun kamera görüntülerinden değil, fotoğraf kartlarıyla sınıfta tür eşleştirmesi olarak yapılır.

Okulumuzun su musluk taraması

Kasım Uygulama / deney İlkokul, Ortaokul, Lise

Gruplar ölçü kabı ve saatle damlatan musluklardan bir dakikalık su miktarını ölçer. Günlük kayıp hesaplanır ve sonuçlar okul idaresine onarım önerisiyle sunulur.

Öğrenci ürünü: Su kaybı ölçüm raporu

Dört mevsim ağacı gözlemi

Aralık Uygulama / deney İlkokul

Kulüp bir ağacı “sınıf ağacı” olarak seçer. Her mevsim aynı noktadan çizim veya fotoğraf alınır; değişimler mevsim panosunda karşılaştırılır.

Öğrenci ürünü: Mevsim panosu

Koşullar uygun değilse: Pencereden görünen bir ağaç veya sınıf bitkisi izlenir.

Enerji Tasarrufu Haftası: Işık avcıları

Ocak Kampanya İlkokul, Ortaokul

Avcı ekipleri belirlenen saatlerde koridor ve sınıfları kontrol eder, sonuçları çizelgeye işler. Hafta sonunda en çok tasarruf eden sınıfa sembolik teşekkür verilir.

Öğrenci ürünü: Haftalık enerji kontrol çizelgesi

İklim verisi okuma: Şehrimizin sıcaklık eğilimi

Ocak Atölye Lise

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün kamuya açık verileri kullanılır. Öğrenciler yıllık ortalama grafiği çizer, eğilimi yorumlar ve “veri ne söylüyor, ne söylemiyor?” tartışması yapar.

Öğrenci ürünü: Sıcaklık eğilim grafiği ve yorum

Koşullar uygun değilse: Danışman öğretmenin önceden indirdiği basılı veri tablosuyla elle grafik çizilir.

Okul çevresinde hava ve gürültü ölçümü

Şubat Proje Ortaokul, Lise

Telefon veya tablet uygulamasıyla desibel ölçümü yapılır; görünür toz ve egzoz gibi göstergeler gözlem formuna yazılır. Sonuçlar okul haritasına renk koduyla işlenir.

Öğrenci ürünü: Okul çevre haritası

Koşullar uygun değilse: Gürültü ölçümü sayısal cihaz yerine 1–5 dinleme ölçeğiyle yapılır.

Tohum dedektifleri: Çimlenme deneyi

Mart Uygulama / deney İlkokul, Ortaokul

Dört farklı koşulda (ışıklı-karanlık, sulu-susuz) tohumlar yerleştirilir. Öğrenciler her gün boy ölçer ve sonuçları basit grafikle karşılaştırır.

Öğrenci ürünü: Çimlenme gözlem tablosu ve grafiği

Orman Haftası: Fidan dikimi veya saksı ormanı

Mart Uygulama / deney İlkokul, Ortaokul

Okul bahçesi uygunsa ilgili kurumla planlanan dikim yapılır; değilse saksıda meşe palamudu veya çam tohumu ekilir. Öğrenciler bakım takvimi oluşturur.

Öğrenci ürünü: Dikilen fidanlar / saksı ormanı ve bakım takvimi

Koşullar uygun değilse: Pencere önünde saksıda ağaç tohumu çimlendirilir; bakım takvimi aynı şekilde tutulur.

Yağmur suyu toplama düzeneği tasarımı

Nisan Proje Ortaokul, Lise

Geri dönüştürülmüş bidon ve huniyle düzenek yapılır, yağış miktarı ölçülür. Toplanan su sınıf bitkilerini sulamakta kullanılır.

Öğrenci ürünü: Yağmur suyu düzeneği ve ölçüm tablosu

Koşullar uygun değilse: Düzenek pencere dışına sabitlenmiş küçük bir yağmur ölçere dönüştürülür.

Yerel ekosistem haritası ve tehditler

Nisan Proje Lise

Lise öğrencileri Doğa Koruma ve Milli Parklar ile belediye verilerinden yararlanarak bir sulak alan, orman veya kıyı ekosistemini inceler. Tehdit-çözüm matrisi hazırlanır.

Öğrenci ürünü: Ekosistem haritası ve tehdit-çözüm matrisi

Çevre Koruma Haftası: Yıllık etki raporu

Haziran Sunum / gösteri İlkokul, Ortaokul, Lise

Su, enerji ve canlı gözlem kayıtları yıl başıyla karşılaştırılır. Sonuçlar okul toplumuna kısa bir sunumla aktarılır; gelecek yıl için üç ölçülebilir hedef yazılır.

Öğrenci ürünü: Yıllık etki raporu

Tabiat ve Yaşanabilir Çevre Kulübü evrakları: zorunlu ve isteğe bağlı

Sosyal kulüp evrakları ve mevzuat statüleri
BelgeStatüDayanak
Öğrenci Kulübü Sosyal Etkinlikler Yıllık Çalışma PlanıDanışman öğretmenin öğrencilerle hazırlayıp okul müdürünün onayına sunduğu plan. Resmî şablondaki TARİH · AMAÇ · YAPILACAK ETKİNLİKLER sütunları ve imza/OLUR bölümleri korunur. Resmî belge Yönetmelik Md. 16/g · Yönetmelik EK-7/b (2024 Kılavuzu temel eğitim EK-2 ile aynı şablon) Bu evrakı hazırla
Kulüp Yıllık Planı (2026 Kılavuzu Ayrıntılı Biçimi)Takvim, tema/alt hedef, faaliyet, belirli gün, iş birliği, kaynak, güvenlik ve sorumlu/izleme sütunlarıyla yatay plan. Yönetmelik EK-7/b planının yerine geçmez; onunla birlikte kullanılır. Politika / kılavuz 2026 Sosyal Etkinlikler Kılavuzu ve Öğrenci Kulüpleri Örnek Yıllık Çalışma Planları: tema, alt hedef, zamanlama ve faaliyetler; kaynak, güvenlik ve izleme alanlarıyla genişletilmiş düzenlenebilir biçim. Yönetmelik EK-7/b ile karıştırılmaz; Kurul incelemesi ve müdür onayına sunulur. Bu evrakı hazırla
Ayrıntılı Kulüp Uygulama PlanıHer faaliyetin etkinlik türü, materyali, beklenen öğrenci ürünü, güvenlik/izin notu ve uygulama önerisini içerir. Resmî planın yerine geçmez. Yardımcı belge Mevzuatta şablonu yoktur; resmî planın uygulama ayrıntılarıdır. Bu evrakı hazırla
Kulüp Üye (Katılımcı) ListesiKulübe kayıtlı öğrencilerin sınıf ve görevleriyle listesi. Yalnız ad soyad, sınıf ve isteğe bağlı numara yazılır. Resmî belge Yönetmelik Md. 8 ve Md. 16 (katılımcı listesi Sosyal Etkinlikler Kuruluna verilir). Resmî şablonu yoktur. Bu evrakı hazırla
Kulüp Toplantı TutanağıYalnız tarih, katılımcı ve kararları sizin girip doğruladığınız toplantılar için üretilir. Resmî belge Yönetmelik Md. 17 ve Md. 20 (karar defteri ve toplantı tutanakları sosyal etkinlik dosyasında saklanır). Resmî şablonu yoktur. Bu evrakı hazırla
Aylık Faaliyet RaporuSeçilen ayda “Tamamlandı” olarak işaretleyip tarih ve sonuç girdiğiniz faaliyetlerden üretilir. Yardımcı belge Yönetmelikte aylık rapor hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır. Bu evrakı hazırla
Dönem Değerlendirme RaporuDönem içindeki doğrulanmış faaliyetleri, ertelenen ve iptal edilenleri ayrı başlıklarla özetler. Yardımcı belge Yönetmelikte dönem raporu hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır. Bu evrakı hazırla
Yıl Sonu Değerlendirme RaporuYıl boyunca doğrulanmış faaliyetlerden üretilir; gerçekleşmeyen faaliyetler gerçekleşmiş gibi gösterilmez. Yardımcı belge Yönetmelikte yıl sonu raporu hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır. Bu evrakı hazırla
Veli İzin BelgesiVelinin dolduracağı boş form. Sağlık bilgisi sistemde tutulmaz; ilgili alan veli tarafından elle doldurulur. Koşullu belge Yönetmelik Md. 10/2-a ve Md. 16/ğ · Yönetmelik EK-5. Gezi, okul dışı çalışma ve toplum hizmeti katılımında alınır. Bu evrakı hazırla
Kulüp Dosyası KapağıSosyal etkinlik dosyası için okul, kulüp, öğretim yılı ve danışman bilgilerini içeren kapak. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 20 sosyal etkinlik dosyasından söz eder; kapak biçimi okul uygulamasıdır. Bu evrakı hazırla
Kulüp İç Tüzüğü / Çalışma EsaslarıKulübün amaç ve çalışma kurallarını düzenleyebileceğiniz yardımcı metin. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 8 çalışma esasları; ayrı bir iç tüzük şablonu zorunlu tutulmaz. Bu evrakı hazırla
Temsilci Seçimi ve Görev Dağılımı KaydıYapılmış seçimin tarihini, yöntemini ve görev dağılımını kaydeder. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 8 ve 17; seçimin kaydı için yardımcı düzen. Bu evrakı hazırla
Kulüp Toplantı GündemiToplantıdan önce gündemi ve toplantı yerini belirleyin. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 20; toplantı hazırlığı için yardımcı belge. Bu evrakı hazırla
Toplantı Karar Defteri Kayıt DökümüYalnız doğrulanmış toplantılardaki tarih ve kararlar; karar defterinin yerine geçmez. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 20 karar defteri tutulmasını düzenler; bu döküm resmî deftere aktarımı destekleyen yardımcı çıktıdır, defterin yerine geçmez. Bu evrakı hazırla
Toplum Hizmeti Çalışma PlanıYalnız toplum hizmeti çalışması planlandığında; sosyal sorumluluk programı formlarından ayrıdır. Koşullu belge Yönetmelik Md. 9; Kasım 2024 Proje Kılavuzu kapsamı. Bu evrakı hazırla
İçindekiler ve Belge Kontrol ListesiDosyada üretilebilir belgeleri ve eksik kayıtları gösterir. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 20 dosyalama; kontrol listesi okul uygulamasıdır. Bu evrakı hazırla
Sosyal Etkinlik Teklif FormuEtkinliğin amacı, takvimi, sorumluları ve kaynaklarını birlikte planlayın. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 6 ve 13; izin başvurusunun yerine geçmeyen yardımcı teklif. Bu evrakı hazırla
Sosyal Etkinlik Değerlendirme FormuYapılmış etkinliği kanıt, hedef ve geliştirme önerileriyle değerlendirin. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 6; okul değerlendirmesi için yardımcı form. Bu evrakı hazırla
Gezi PlanıGezi amacı, güzergâhı, programı, sorumluları ve katılımcıları; onay yerine geçmez. Koşullu belge Yönetmelik Md. 10 ve 13; Yönetmelik EK-9 gezi planı. Bu evrakı hazırla
Gezi İzin ve Güvenlik Kontrol ListesiGezi türüne göre izin, veli onayı, refakat ve ulaşım belgelerini kontrol edin. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 10 ve 13; okul için yardımcı kontrol listesi. Bu evrakı hazırla
Etkinlik Sonuç / Değerlendirme RaporuGerçekleşen etkinliğin tarihi, sonucu, katılımı ve kanıtlarını raporlar. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 6 ve 20; okul uygulaması. Bu evrakı hazırla
Sosyal Sorumluluk Etkinlik / Görev / Proje Teklif FormuOrtaöğretim sosyal sorumluluk programında teklif aşamasında kullanılır. Koşullu belge 2024 Yönergesi EK-1; Kasım 2024 OGM birleşik Kılavuzu EK-5. Bu evrakı hazırla
Sosyal Sorumluluk Çalışma PlanıSosyal sorumluluk programında iş bölümü ve uygulama takvimini kaydeder. Koşullu belge 2024 Yönergesi EK-2; Kasım 2024 OGM birleşik Kılavuzu EK-6. Bu evrakı hazırla
Sosyal Sorumluluk Öğrenci Değerlendirme FormuOrtaöğretim programına katılan öğrenci için danışmanın değerlendirmesi. Koşullu belge 2024 Yönergesi EK-3; Kasım 2024 OGM birleşik Kılavuzu EK-7. Bu evrakı hazırla
Sosyal Sorumluluk Kulüp Faaliyet Bilgi FormuKulüp faaliyetlerinin okul koordinatörüne sunulması için. Koşullu belge Kasım 2024 OGM birleşik Kılavuzu EK-8. Bu evrakı hazırla
Sosyal Sorumluluk Veli Onay FormuProgram katılımı için veliye verilir; iletişim ve sağlık alanları yalnız kâğıtta doldurulur. Koşullu belge 2024 Yönergesi EK-7; Kasım 2024 OGM birleşik Kılavuzu EK-9. Bu evrakı hazırla
Sosyal Sorumluluk Etkinlik / Görev / Proje Sonuçlandırma FormuAylık kulüp raporundan ayrı olarak programın sonunda öğrenci tarafından doldurulur. Koşullu belge 2024 Yönergesi EK-4; danışman ve ekip görevleri. Bu evrakı hazırla
Kulüp Pano İçerik TaslağıBaşlık, amaç, duyuru, öğrenci ürünü ve kaynak bölümlerinden oluşur. İsteğe bağlı Mevzuatta zorunlu değildir; isteğe bağlı tanıtım materyali. Bu evrakı hazırla

Resmî belge mevzuatta açıkça düzenlenir · Koşullu belge yalnız belirli durumlarda (gezi, okul dışı çalışma, toplum hizmeti) kullanılır · Yardımcı belge okul uygulaması için önerilir, zorunlu değildir.

Sık sorulan sorular

Okulumuzda bahçe yoksa bu kulüp nasıl çalışır?

Saksıda yetiştirme, pencere önü gözlem istasyonu ve okul binasında enerji-su ölçümleri bahçe olmadan yapılabilir. Plan oluşturucu bahçe olmadığını belirttiğinizde alternatif uygulamaları önerir.

Fidan dikimi için ne gerekir?

Fidan dikimi okul müdürlüğünün izni ve ilgili kurumla (ör. orman işletmesi, belediye) yapılacak planlamayla yürütülür. Okul dışında yapılacaksa veli izni alınır.

Bu kulüp Sıfır Atık Kulübünden farkı nedir?

Sıfır Atık Kulübü atık önleme ve döngüye odaklanır. Tabiat ve Yaşanabilir Çevre Kulübü canlılar, ekosistemler, su-enerji ve yaşanabilir çevre konularını daha geniş çerçevede ele alır.

Mevzuat kaynakları

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; okulunuzdaki uygulama için güncel mevzuatı ve okul yönetiminin kararlarını esas alın.

Reklam
Reklam

Çerez tercihleriniz

Zorunlu çerezler sitenin çalışması için gereklidir. Ölçüm (analitik) çerezlerini yalnız izin verirseniz kullanırız; hepsi varsayılan olarak kapalıdır. Tercihinizi istediğiniz zaman altbilgideki Çerez Tercihleri bağlantısından değiştirebilir veya geri çekebilirsiniz. Ayrıntılar

Bu sayfada reklam gösterilir. Google AdSense, bu tercihlerden bağımsız olarak kendi çerezlerini ve benzeri teknolojileri kullanabilir; "Yalnızca gerekli olanlar" seçimi reklam hizmetinin çerezlerini kapsamaz.