İçeriğe geç
MEB EK-4 Öğrenci Kulüpleri Çizelgesinde

Satranç Kulübü

Taşların hareketinden açılış ilkelerine, notasyondan okul içi turnuvaya kadar düzeyli satranç kulübü planı.

İlkokul Ortaokul Lise 12 faaliyet önerisi

Satranç Kulübü için planınızı okulunuzun koşullarına göre uyarlayın; faaliyet ekleyin, çıkarın, ayını değiştirin.

Bu kulüp için plan hazırla

Kulübün amacı

Satranç Kulübü, öğrencilerin dikkat, planlama ve sonuç öngörme becerilerini oyun yoluyla geliştirmeyi amaçlar. Çalışmalar başlangıç ve gelişen oyuncu düzeylerine göre iki grupta yürütülür; her öğrenci yıl sonunda kendi oyununu notasyonla kaydedip çözümleyebilir hâle gelir.

Öğrenci kazanımları

  • Taşların hareketlerini ve özel hamleleri kurallara uygun yapar.
  • Oyunu cebirsel notasyonla kaydeder.
  • Temel açılış ilkelerini ve basit mat kalıplarını uygular.
  • Kazanma ve kaybetmeyi saygıyla karşılar.

Örnek yıllık çalışma planı (İlkokul, 2026-2027)

Aşağıdaki örnek, Yönetmelik EK-7/b düzenindeki TARİH · AMAÇ · YAPILACAK ETKİNLİKLER sütunlarıyla hazırlanmıştır. Kendi planınızda faaliyetleri, tarihleri ve açıklamaları değiştirebilirsiniz; imza ve onay bölümleri okul bilgilerinizle doldurulur.

Satranç Kulübü örnek yıllık çalışma planı
TARİHAMAÇYAPILACAK ETKİNLİKLER
Eylül 2026 Üyeleri düzeylerine göre gruplandırmak. Kulüp tanışması ve düzey belirlemeTemsilci seçimi ve görev dağılımı yapılır. Kısa bir taş hareketleri etkinliğiyle başlangıç ve gelişen oyuncu grupları oluşturulur; turnuva kuralları konuşulur.
Ekim 2026 Taşların hareketlerini oyunlaştırarak öğrenmek. Taş hareketleri ve piyon oyunlarıBaşlangıç grubu yalnız piyonlarla “piyon savaşı”, ardından kale ve fil eklenen mini oyunlar oynar. Gelişen grup aynı sürede rok, geçerken alma ve terfi kurallarını tekrar eder.
Ekim 2026 Oyunu kayıt altına alma ve sonradan çözümleme becerisi kazanmak. Notasyon: hamleleri yazmakTahtanın koordinat sistemi öğretilir; öğrenciler kısa bir oyunu notasyonla yazar, eşleri yazılan oyunu tahtada yeniden oynayarak doğruluğu kontrol eder.
Kasım 2026 Oyunun başında temel ilkelerle hareket etmek. Açılış ilkeleri: merkez, gelişim, rokMerkezi kontrol etme, taşları geliştirme ve şahı güvenceye alma ilkeleri demonstrasyon tahtasında gösterilir. Öğrenciler ilk on hamlede bu ilkeleri izleyerek oyun oynar.
Aralık 2026 Tahtadaki olasılıkları sistemli tarama alışkanlığı kazanmak. Bir hamlede mat problemleriÖğrenciler düzeylerine göre hazırlanmış problem kartlarını çözer; çözüm yolunu eşine açıklar. Haftanın problemi panoya asılır.
Ocak 2027 Deneyimli bir oyuncuyla oynayarak öğrenmek. Simültane gösteriDanışman öğretmen, deneyimli bir öğrenci veya davetli bir antrenör aynı anda birçok öğrenciyle oynar. Oyunlar sonrasında kritik anlar birlikte incelenir.
Mart 2027 Turnuva kurallarını ve düzenini öğrenmek. Okul içi turnuva hazırlığıİsviçre sistemi veya grup usulü anlatılır; kulüp üyeleri kayıt formu, eşleştirme tablosu ve duyuru hazırlar.
Nisan 2027 Öğrenilenleri turnuva ortamında uygulamak ve sportmenlik göstermek. Okul satranç turnuvasıKulübe açık veya okul geneline açık turnuva yapılır. Oyunlar notasyonla kaydedilir; turnuva sonunda el sıkışma ve oyun değerlendirmesi yapılır.
Mayıs 2027 Kendi hatalarından öğrenme becerisi kazanmak. Kendi oyunumu çözümlüyorumÖğrenciler turnuvada kaydettikleri bir oyunu eşleriyle yeniden oynar; hata yapılan hamleyi ve daha iyi alternatifi not eder.
Mayıs 2027 Öğrendiklerini başkalarına öğretme yoluyla pekiştirmek. Küçüklere satranç öğretiyoruzGelişen grup öğrencileri alt sınıflarda veya başlangıç grubunda kısa öğretim oturumları yürütür.
Haziran 2027 Yıl içindeki gelişimi görmek ve kulübü değerlendirmek. Yıl değerlendirmesi ve düzey kontrolüYıl başındaki düzey etkinliği tekrarlanır; öğrenciler en çok gelişme gösterdikleri alanı belirler. Gelecek yıl için çalışma önerileri alınır.

Örnekte okul dışı veya ek imkân gerektiren bazı faaliyetler yer almayabilir; plan oluşturucu okulunuzun koşullarını sorarak bunları uygun alternatifleriyle önerir.

Faaliyet önerileri ve uygulama ayrıntıları

Her faaliyet için önerilen ay, etkinlik türü, materyal ve beklenen öğrenci ürünü verilmiştir. Bu ayrıntılar resmî plana değil, “Ayrıntılı Kulüp Uygulama Planı”na yazılır.

Kulüp tanışması ve düzey belirleme

Eylül Kulüp toplantısı

Temsilci seçimi ve görev dağılımı yapılır. Kısa bir taş hareketleri etkinliğiyle başlangıç ve gelişen oyuncu grupları oluşturulur; turnuva kuralları konuşulur.

Öğrenci ürünü: Düzey grupları listesi

Taş hareketleri ve piyon oyunları

Ekim Uygulama / deney

Başlangıç grubu yalnız piyonlarla “piyon savaşı”, ardından kale ve fil eklenen mini oyunlar oynar. Gelişen grup aynı sürede rok, geçerken alma ve terfi kurallarını tekrar eder.

Öğrenci ürünü: Mini oyun kayıtları

Notasyon: hamleleri yazmak

Ekim Atölye

Tahtanın koordinat sistemi öğretilir; öğrenciler kısa bir oyunu notasyonla yazar, eşleri yazılan oyunu tahtada yeniden oynayarak doğruluğu kontrol eder.

Öğrenci ürünü: Notasyonlu oyun kaydı

Açılış ilkeleri: merkez, gelişim, rok

Kasım Atölye

Merkezi kontrol etme, taşları geliştirme ve şahı güvenceye alma ilkeleri demonstrasyon tahtasında gösterilir. Öğrenciler ilk on hamlede bu ilkeleri izleyerek oyun oynar.

Öğrenci ürünü: İlke kontrol kartı

Bir hamlede mat problemleri

Aralık Uygulama / deney

Öğrenciler düzeylerine göre hazırlanmış problem kartlarını çözer; çözüm yolunu eşine açıklar. Haftanın problemi panoya asılır.

Öğrenci ürünü: Problem çözüm defteri

Simültane gösteri

Ocak Uygulama / deney

Danışman öğretmen, deneyimli bir öğrenci veya davetli bir antrenör aynı anda birçok öğrenciyle oynar. Oyunlar sonrasında kritik anlar birlikte incelenir.

Öğrenci ürünü: Kritik pozisyon notları

Koşullar uygun değilse: Davetli antrenör yoksa simültaneyi gelişen gruptaki öğrenciler başlangıç grubuna karşı oynar.

Temel oyun sonları

Şubat Atölye Ortaokul, Lise

Şah ve vezirle mat, şah ve kaleyle mat teknikleri adım adım çalışılır; öğrenciler eşleriyle süre tutarak uygular.

Öğrenci ürünü: Oyun sonu teknik kartı

Okul içi turnuva hazırlığı

Mart Proje

İsviçre sistemi veya grup usulü anlatılır; kulüp üyeleri kayıt formu, eşleştirme tablosu ve duyuru hazırlar.

Öğrenci ürünü: Turnuva yönergesi

Okul satranç turnuvası

Nisan Turnuva / yarışma

Kulübe açık veya okul geneline açık turnuva yapılır. Oyunlar notasyonla kaydedilir; turnuva sonunda el sıkışma ve oyun değerlendirmesi yapılır.

Öğrenci ürünü: Turnuva sonuç tablosu

Kendi oyunumu çözümlüyorum

Mayıs Atölye

Öğrenciler turnuvada kaydettikleri bir oyunu eşleriyle yeniden oynar; hata yapılan hamleyi ve daha iyi alternatifi not eder.

Öğrenci ürünü: Oyun çözümleme notu

Küçüklere satranç öğretiyoruz

Mayıs Uygulama / deney

Gelişen grup öğrencileri alt sınıflarda veya başlangıç grubunda kısa öğretim oturumları yürütür.

Öğrenci ürünü: Öğretim oturumu planı

Yıl değerlendirmesi ve düzey kontrolü

Haziran Kulüp toplantısı

Yıl başındaki düzey etkinliği tekrarlanır; öğrenciler en çok gelişme gösterdikleri alanı belirler. Gelecek yıl için çalışma önerileri alınır.

Öğrenci ürünü: Gelişim değerlendirmesi

Satranç Kulübü evrakları: zorunlu ve isteğe bağlı

Sosyal kulüp evrakları ve mevzuat statüleri
BelgeStatüDayanak
Öğrenci Kulübü Sosyal Etkinlikler Yıllık Çalışma PlanıDanışman öğretmenin öğrencilerle hazırlayıp okul müdürünün onayına sunduğu plan. Resmî şablondaki TARİH · AMAÇ · YAPILACAK ETKİNLİKLER sütunları ve imza/OLUR bölümleri korunur. Resmî belge Yönetmelik Md. 16/g · Yönetmelik EK-7/b (2024 Kılavuzu temel eğitim EK-2 ile aynı şablon)
Ayrıntılı Kulüp Uygulama PlanıHer faaliyetin etkinlik türü, materyali, beklenen öğrenci ürünü, güvenlik/izin notu ve uygulama önerisini içerir. Resmî planın yerine geçmez. Yardımcı belge Mevzuatta şablonu yoktur; resmî planın uygulama ayrıntılarıdır.
Kulüp Üye (Katılımcı) ListesiKulübe kayıtlı öğrencilerin sınıf ve görevleriyle listesi. Yalnız ad soyad, sınıf ve isteğe bağlı numara yazılır. Resmî belge Yönetmelik Md. 8 ve Md. 16 (katılımcı listesi Sosyal Etkinlikler Kuruluna verilir). Resmî şablonu yoktur.
Kulüp Toplantı TutanağıYalnız tarih, katılımcı ve kararları sizin girip doğruladığınız toplantılar için üretilir. Resmî belge Yönetmelik Md. 17 ve Md. 20 (karar defteri ve toplantı tutanakları sosyal etkinlik dosyasında saklanır). Resmî şablonu yoktur.
Aylık Faaliyet RaporuSeçilen ayda “Tamamlandı” olarak işaretleyip tarih ve sonuç girdiğiniz faaliyetlerden üretilir. Yardımcı belge Yönetmelikte aylık rapor hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır.
Dönem Değerlendirme RaporuDönem içindeki doğrulanmış faaliyetleri, ertelenen ve iptal edilenleri ayrı başlıklarla özetler. Yardımcı belge Yönetmelikte dönem raporu hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır.
Yıl Sonu Değerlendirme RaporuYıl boyunca doğrulanmış faaliyetlerden üretilir; gerçekleşmeyen faaliyetler gerçekleşmiş gibi gösterilmez. Yardımcı belge Yönetmelikte yıl sonu raporu hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır.
Veli İzin BelgesiVelinin dolduracağı boş form. Sağlık bilgisi sistemde tutulmaz; ilgili alan veli tarafından elle doldurulur. Koşullu belge Yönetmelik Md. 10/2-a ve Md. 16/ğ · Yönetmelik EK-5. Gezi, okul dışı çalışma ve toplum hizmeti katılımında alınır.
Kulüp Dosyası KapağıSosyal etkinlik dosyası için okul, kulüp, öğretim yılı ve danışman bilgilerini içeren kapak. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 20 sosyal etkinlik dosyasından söz eder; kapak biçimi okul uygulamasıdır.

Resmî belge mevzuatta açıkça düzenlenir · Koşullu belge yalnız belirli durumlarda (gezi, okul dışı çalışma, toplum hizmeti) kullanılır · Yardımcı belge okul uygulaması için önerilir, zorunlu değildir.

Sık sorulan sorular

Satranç bilmeyen öğrenci kulübe katılabilir mi?

Evet. Plan, taşların hareketlerini öğrenen başlangıç grubuyla gelişen oyuncu grubunu ayrı yürütmeyi önerir.

Satranç takımı az olan okulda ne yapılır?

Takım başına dört öğrenci (iki oyuncu, iki gözlemci) dönüşümlü çalışabilir; kâğıt satranç tahtaları ve problem kartları da kullanılabilir.

Okul dışı turnuvalar planda yer almalı mı?

Federasyon veya kurum turnuvalarına katılım okul yönetimi onayıyla yapılır; okul dışına çıkılıyorsa veli izni gerekir.

Mevzuat kaynakları

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; okulunuzdaki uygulama için güncel mevzuatı ve okul yönetiminin kararlarını esas alın.

Çerez tercihleriniz

Zorunlu çerezler sitenin çalışması için gereklidir. Ölçüm (analitik) çerezlerini yalnız izin verirseniz kullanırız; hepsi varsayılan olarak kapalıdır. Tercihinizi istediğiniz zaman altbilgideki Çerez Tercihleri bağlantısından değiştirebilir veya geri çekebilirsiniz. Ayrıntılar