İçeriğe geç
MEB EK-4 Öğrenci Kulüpleri Çizelgesinde

Çevre Koruma Kulübü

Atık azaltma, su ve enerji tasarrufu, okul çevresinin korunması ve çevre okuryazarlığı üzerine yıl boyu uygulanabilir kulüp çalışmaları.

İlkokul Ortaokul Lise 13 faaliyet önerisi

Çevre Koruma Kulübü için planınızı okulunuzun koşullarına göre uyarlayın; faaliyet ekleyin, çıkarın, ayını değiştirin.

Bu kulüp için plan hazırla

Kulübün amacı

Çevre Koruma Kulübü, öğrencilerin yakın çevrelerindeki çevre sorunlarını gözlemleyip ölçmesini, okul içinde uygulanabilir çözümler geliştirmesini ve bu çözümlerin etkisini izlemesini amaçlar. Kulüp çalışmaları bilgi vermekten çok “ölç, dene, paylaş” döngüsüne dayanır: atık miktarı tartılır, su ve elektrik kullanımı gözlenir, sonuçlar okul toplumuyla paylaşılır.

Öğrenci kazanımları

  • Okul ve evdeki atık türlerini ayırt eder, kaynağında ayrıştırmayı uygular.
  • Basit ölçüm ve gözlem verilerini tabloya döker, değişimi yorumlar.
  • Bir çevre sorununa okul ölçeğinde uygulanabilir çözüm önerir.
  • Kampanya ve sunumlarla akranlarını ve aileleri bilgilendirir.

Örnek yıllık çalışma planı (Lise, 2026-2027)

Aşağıdaki örnek, Yönetmelik EK-7/b düzenindeki TARİH · AMAÇ · YAPILACAK ETKİNLİKLER sütunlarıyla hazırlanmıştır. Kendi planınızda faaliyetleri, tarihleri ve açıklamaları değiştirebilirsiniz; imza ve onay bölümleri okul bilgilerinizle doldurulur.

Çevre Koruma Kulübü örnek yıllık çalışma planı
TARİHAMAÇYAPILACAK ETKİNLİKLER
Eylül 2026 Kulüp üyelerinin yıl boyunca izleyecekleri çevre konularını birlikte belirlemesi. Kulüp tanışması ve çevre gözlem defteriÜyelerle tanışma yapılır, görev dağılımı ve temsilci seçimi gerçekleştirilir. Her öğrenci okulda gözlemlediği bir çevre sorununu not eder; sorunlar oylanarak yıllık plandaki öncelikli konular belirlenir.
Ekim 2026 Okulda oluşan atığın türünü ve miktarını veriyle görmek. Bir haftalık atık ölçümüDanışman öğretmenin önceden ayırdığı temiz ve kesici olmayan ambalaj örnekleri türlerine göre sınıflandırılıp tartılır. Öğrenciler bir hafta boyunca temiz ambalaj miktarını tabloya kaydeder, grafik hazırlayıp azaltma önerilerini tartışır. Çöp kutularında elle ayıklama yapılmaz.
Ekim 2026 Canlıların yaşam hakkına duyarlılık geliştirmek. Sokak hayvanları için su kabı köşesiÖğrenciler güvenli bir su kabı ve bakım çizelgesi tasarlar. Okul yönetimi uygun ve öğrencilerden ayrı bir alan belirlerse yerleştirme ve bakım yetişkinlerce yürütülür; öğrenciler sınıfta çizelgeyi ve canlıların ihtiyaçlarını değerlendirir. Hayvanlarla temas kurulmaz.
Kasım 2026 Atığı kaynağında ayrıştırma alışkanlığı kazandırmak. Sınıf ayrıştırma istasyonlarıKâğıt, plastik ve ambalaj için etiketli kutular hazırlanır; her sınıfa bir “ayrıştırma elçisi” atanır. Kulüp üyeleri haftalık doluluk ve hatalı atım gözlemini kaydeder.
Aralık 2026 Su israfının kaynaklarını belirlemek ve okul yönetimine raporlamak. Su avcıları: damlayan musluk taramasıKulüp üyeleri lavabolardaki damlama ve açık kalan muslukları belirlenen günlerde gözlemler. Bir damlayan musluğun günlük kaybı kap ve süre ölçümüyle hesaplanır; bulgular kısa bir notla okul yönetimine iletilir.
Ocak 2027 Elektriğin bilinçli kullanımına dikkat çekmek. Teneffüs enerji devriyesiÖğretmenin izin verdiği boş dersliklerde açık kalan ışık ve cihazlar iki hafta gözlemlenir; öğrenciler cihazlara dokunmadan sayım yapar. Okul genelinin iki haftalık toplamları karşılaştırılır; sınıf veya öğrenci sıralaması yapılmadan tasarruf önerileri paylaşılır.
Şubat 2027 Yeniden kullanımın ekonomik ve çevresel değerini deneyimlemek. Atık kâğıttan not defteri atölyesiTek yüzü kullanılmış kâğıtlar toplanır, katlanıp zımbalanarak not defterlerine dönüştürülür. Defterler kulüp toplantılarında ve gözlem kayıtlarında kullanılır.
Mart 2027 Bitkilerin büyüme koşullarını gözlem ve deneyle incelemek. Tohum çimlendirme deneyiAynı tür tohum farklı ışık ve sulama koşullarında çimlendirilir. Öğrenciler iki hafta boyunca boy ve yaprak sayısı ölçümlerini tabloya kaydeder.
Mart 2027 Okul bahçesinin yeşil alanını öğrenci emeğiyle geliştirmek. Okul bahçesinde dikim günüOkul yönetimi ve ilgili kurumlarla belirlenen alana, mevsime uygun fidan veya çiçek dikilir. Her bitkiye bakımdan sorumlu öğrenci grubu atanır.
Mart 2027 Günlük yaşamda görünmeyen su tüketimine dikkat çekmek. Okulumuzun su ayak izi sunumuAralık ayındaki musluk taraması ve araştırma sonuçları birleştirilerek diğer sınıflara 10 dakikalık sunum yapılır. Sunum sonunda öğrencilerden bir tasarruf taahhüdü kartı doldurmaları istenir.
Nisan 2027 Okul çevresindeki çevre sorunlarını yerinde tespit etmek. Okul çevresi gözlem yürüyüşüÖğretmen gözetiminde okul çevresinde kısa bir güzergâh yürünür; çöp birikimi, kırık bank, yeşil alan gibi gözlemler fotoğraf ve notla kaydedilir. Tespitler belediyeye iletilmek üzere okul yönetimine sunulur.
Mayıs 2027 Yıl boyunca yapılan çalışmaların etkisini veriyle değerlendirmek. İkinci atık ölçümü ve karşılaştırmaEkimdeki temiz ambalaj örnekleme yöntemi aynı gün sayısı ve kapsamla tekrarlanır. Öğrenciler grafiklerdeki farkı yorumlar; örnekleme koşulları değişmişse bunun karşılaştırmayı nasıl etkilediğini açıklar.
Haziran 2027 Kulüp çalışmalarının sonuçlarını okul toplumuyla paylaşmak ve yılı değerlendirmek. Yıl sonu çevre sergisi ve değerlendirmeYıl boyunca üretilen grafikler, fotoğraflar ve atölye ürünleri sergilenir. Üyeler hangi çalışmanın en çok etki yarattığını tartışır, gelecek yıl için öneriler not edilir.

Örnekte okul dışı veya ek imkân gerektiren bazı faaliyetler yer almayabilir; plan oluşturucu okulunuzun koşullarını sorarak bunları uygun alternatifleriyle önerir.

Faaliyet önerileri ve uygulama ayrıntıları

Her faaliyet için önerilen ay, etkinlik türü, materyal ve beklenen öğrenci ürünü verilmiştir. Bu ayrıntılar resmî plana değil, “Ayrıntılı Kulüp Uygulama Planı”na yazılır.

Kulüp tanışması ve çevre gözlem defteri

Eylül Kulüp toplantısı

Üyelerle tanışma yapılır, görev dağılımı ve temsilci seçimi gerçekleştirilir. Her öğrenci okulda gözlemlediği bir çevre sorununu not eder; sorunlar oylanarak yıllık plandaki öncelikli konular belirlenir.

Öğrenci ürünü: Öncelikli çevre sorunları listesi

Bir haftalık atık ölçümü

Ekim Uygulama / deney

Danışman öğretmenin önceden ayırdığı temiz ve kesici olmayan ambalaj örnekleri türlerine göre sınıflandırılıp tartılır. Öğrenciler bir hafta boyunca temiz ambalaj miktarını tabloya kaydeder, grafik hazırlayıp azaltma önerilerini tartışır. Çöp kutularında elle ayıklama yapılmaz.

Öğrenci ürünü: Atık ölçüm grafiği

Sokak hayvanları için su kabı köşesi

Ekim Kampanya

Öğrenciler güvenli bir su kabı ve bakım çizelgesi tasarlar. Okul yönetimi uygun ve öğrencilerden ayrı bir alan belirlerse yerleştirme ve bakım yetişkinlerce yürütülür; öğrenciler sınıfta çizelgeyi ve canlıların ihtiyaçlarını değerlendirir. Hayvanlarla temas kurulmaz.

Öğrenci ürünü: Nöbet çizelgesi ve bilgilendirme kartı

Koşullar uygun değilse: Açık alan kullanılamıyorsa okulun bulunduğu ilçedeki hayvan bakım evlerinin ihtiyaç listesi araştırılıp okul içinde bilgilendirme panosu hazırlanır.

Sınıf ayrıştırma istasyonları

Kasım Proje

Kâğıt, plastik ve ambalaj için etiketli kutular hazırlanır; her sınıfa bir “ayrıştırma elçisi” atanır. Kulüp üyeleri haftalık doluluk ve hatalı atım gözlemini kaydeder.

Öğrenci ürünü: Etiketli kutular ve haftalık gözlem çizelgesi

Koşullar uygun değilse: Kutu temin edilemezse atık kartonlardan kulüp üyelerince kutu yapılır.

Su avcıları: damlayan musluk taraması

Aralık Uygulama / deney Ortaokul, Lise

Kulüp üyeleri lavabolardaki damlama ve açık kalan muslukları belirlenen günlerde gözlemler. Bir damlayan musluğun günlük kaybı kap ve süre ölçümüyle hesaplanır; bulgular kısa bir notla okul yönetimine iletilir.

Öğrenci ürünü: Su kaybı hesap tablosu ve yönetime bilgi notu

Teneffüs enerji devriyesi

Ocak Kampanya

Öğretmenin izin verdiği boş dersliklerde açık kalan ışık ve cihazlar iki hafta gözlemlenir; öğrenciler cihazlara dokunmadan sayım yapar. Okul genelinin iki haftalık toplamları karşılaştırılır; sınıf veya öğrenci sıralaması yapılmadan tasarruf önerileri paylaşılır.

Öğrenci ürünü: İki haftalık karşılaştırma tablosu

Atık kâğıttan not defteri atölyesi

Şubat Atölye

Tek yüzü kullanılmış kâğıtlar toplanır, katlanıp zımbalanarak not defterlerine dönüştürülür. Defterler kulüp toplantılarında ve gözlem kayıtlarında kullanılır.

Öğrenci ürünü: Yeniden kullanım not defterleri

Tohum çimlendirme deneyi

Mart Uygulama / deney

Aynı tür tohum farklı ışık ve sulama koşullarında çimlendirilir. Öğrenciler iki hafta boyunca boy ve yaprak sayısı ölçümlerini tabloya kaydeder.

Öğrenci ürünü: Büyüme gözlem tablosu

Okul bahçesinde dikim günü

Mart Proje

Okul yönetimi ve ilgili kurumlarla belirlenen alana, mevsime uygun fidan veya çiçek dikilir. Her bitkiye bakımdan sorumlu öğrenci grubu atanır.

Öğrenci ürünü: Dikim alanı ve bakım çizelgesi

Koşullar uygun değilse: Bahçe yoksa sınıf pencere önlerinde saksı köşeleri oluşturulur; bakım sorumluluğu aynı şekilde öğrencilere verilir.

Okulumuzun su ayak izi sunumu

Mart Sunum / gösteri Ortaokul, Lise

Aralık ayındaki musluk taraması ve araştırma sonuçları birleştirilerek diğer sınıflara 10 dakikalık sunum yapılır. Sunum sonunda öğrencilerden bir tasarruf taahhüdü kartı doldurmaları istenir.

Öğrenci ürünü: Sunum ve taahhüt kartları

Okul çevresi gözlem yürüyüşü

Nisan Gezi / saha çalışması Veli izni

Öğretmen gözetiminde okul çevresinde kısa bir güzergâh yürünür; çöp birikimi, kırık bank, yeşil alan gibi gözlemler fotoğraf ve notla kaydedilir. Tespitler belediyeye iletilmek üzere okul yönetimine sunulur.

Öğrenci ürünü: Fotoğraflı gözlem raporu

Koşullar uygun değilse: Okul dışına çıkılamıyorsa aynı gözlem okul bahçesi ve koridorlarında yapılır.

İkinci atık ölçümü ve karşılaştırma

Mayıs Uygulama / deney

Ekimdeki temiz ambalaj örnekleme yöntemi aynı gün sayısı ve kapsamla tekrarlanır. Öğrenciler grafiklerdeki farkı yorumlar; örnekleme koşulları değişmişse bunun karşılaştırmayı nasıl etkilediğini açıklar.

Öğrenci ürünü: Önce-sonra karşılaştırma grafiği

Yıl sonu çevre sergisi ve değerlendirme

Haziran Sergi / stant

Yıl boyunca üretilen grafikler, fotoğraflar ve atölye ürünleri sergilenir. Üyeler hangi çalışmanın en çok etki yarattığını tartışır, gelecek yıl için öneriler not edilir.

Öğrenci ürünü: Sergi ve öneri listesi

Çevre Koruma Kulübü evrakları: zorunlu ve isteğe bağlı

Sosyal kulüp evrakları ve mevzuat statüleri
BelgeStatüDayanak
Öğrenci Kulübü Sosyal Etkinlikler Yıllık Çalışma PlanıDanışman öğretmenin öğrencilerle hazırlayıp okul müdürünün onayına sunduğu plan. Resmî şablondaki TARİH · AMAÇ · YAPILACAK ETKİNLİKLER sütunları ve imza/OLUR bölümleri korunur. Resmî belge Yönetmelik Md. 16/g · Yönetmelik EK-7/b (2024 Kılavuzu temel eğitim EK-2 ile aynı şablon)
Ayrıntılı Kulüp Uygulama PlanıHer faaliyetin etkinlik türü, materyali, beklenen öğrenci ürünü, güvenlik/izin notu ve uygulama önerisini içerir. Resmî planın yerine geçmez. Yardımcı belge Mevzuatta şablonu yoktur; resmî planın uygulama ayrıntılarıdır.
Kulüp Üye (Katılımcı) ListesiKulübe kayıtlı öğrencilerin sınıf ve görevleriyle listesi. Yalnız ad soyad, sınıf ve isteğe bağlı numara yazılır. Resmî belge Yönetmelik Md. 8 ve Md. 16 (katılımcı listesi Sosyal Etkinlikler Kuruluna verilir). Resmî şablonu yoktur.
Kulüp Toplantı TutanağıYalnız tarih, katılımcı ve kararları sizin girip doğruladığınız toplantılar için üretilir. Resmî belge Yönetmelik Md. 17 ve Md. 20 (karar defteri ve toplantı tutanakları sosyal etkinlik dosyasında saklanır). Resmî şablonu yoktur.
Aylık Faaliyet RaporuSeçilen ayda “Tamamlandı” olarak işaretleyip tarih ve sonuç girdiğiniz faaliyetlerden üretilir. Yardımcı belge Yönetmelikte aylık rapor hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır.
Dönem Değerlendirme RaporuDönem içindeki doğrulanmış faaliyetleri, ertelenen ve iptal edilenleri ayrı başlıklarla özetler. Yardımcı belge Yönetmelikte dönem raporu hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır.
Yıl Sonu Değerlendirme RaporuYıl boyunca doğrulanmış faaliyetlerden üretilir; gerçekleşmeyen faaliyetler gerçekleşmiş gibi gösterilmez. Yardımcı belge Yönetmelikte yıl sonu raporu hükmü veya şablonu yoktur; okul uygulamasıdır.
Veli İzin BelgesiVelinin dolduracağı boş form. Sağlık bilgisi sistemde tutulmaz; ilgili alan veli tarafından elle doldurulur. Koşullu belge Yönetmelik Md. 10/2-a ve Md. 16/ğ · Yönetmelik EK-5. Gezi, okul dışı çalışma ve toplum hizmeti katılımında alınır.
Kulüp Dosyası KapağıSosyal etkinlik dosyası için okul, kulüp, öğretim yılı ve danışman bilgilerini içeren kapak. Yardımcı belge Yönetmelik Md. 20 sosyal etkinlik dosyasından söz eder; kapak biçimi okul uygulamasıdır.

Resmî belge mevzuatta açıkça düzenlenir · Koşullu belge yalnız belirli durumlarda (gezi, okul dışı çalışma, toplum hizmeti) kullanılır · Yardımcı belge okul uygulaması için önerilir, zorunlu değildir.

Sık sorulan sorular

Çevre Koruma Kulübü hangi okul kademelerinde açılabilir?

Kulüp EK-4 Öğrenci Kulüpleri Çizelgesinde yer alır ve ilkokul, ortaokul ve lisede açılabilir. İlkokulda kulüp görevleri danışman öğretmenin rehberliğinde yürütülür.

Okulumuzda bahçe yoksa yıllık plan nasıl uyarlanır?

Bahçe gerektiren dikim etkinlikleri yerine saksıda tohum çimlendirme, sınıf içi kompost gözlemi veya okul çevresi gözlem yürüyüşü planlanabilir. Plan oluşturucu bahçe olmadığını belirttiğinizde bu alternatifleri önerir.

Atık toplama kampanyası için veli izni gerekir mi?

Yönetmelik Md. 16/ğ uyarınca sosyal etkinliğe katılım için veli izin belgesi alınır. Okul dışına çıkılan çalışmalarda ayrıca Md. 13 kapsamındaki kurum izinleri ve gerekli bilgilendirmeler tamamlanır.

Mevzuat kaynakları

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; okulunuzdaki uygulama için güncel mevzuatı ve okul yönetiminin kararlarını esas alın.

Çerez tercihleriniz

Zorunlu çerezler sitenin çalışması için gereklidir. Ölçüm (analitik) çerezlerini yalnız izin verirseniz kullanırız; hepsi varsayılan olarak kapalıdır. Tercihinizi istediğiniz zaman altbilgideki Çerez Tercihleri bağlantısından değiştirebilir veya geri çekebilirsiniz. Ayrıntılar