Rehber
Öğretmenin haftalık ders yükü nasıl hesaplanır? Kısa cevap
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda öğretmenin haftalık ders yükü iki parçadan oluşur: aylık karşılığı (maaş karşılığı) okutulan ders ve bunun üzerindeki ek ders. Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri haftada 15 saat dersi aylık karşılığında okutur; bunun üzerinde 6 saat ek ders zorunludur ve haftada en çok 15 saat ek ders verilebilir. Sınıf ve okul öncesi öğretmenlerinde aylık karşılığı 18 saat, atölye ve laboratuvar öğretmenlerinde 20 saattir. Ayrıca okutulan her 10 saat için 1 saat (en çok 3) hazırlık ve planlama ile şube rehber öğretmenliği için 2 saat ek ders ödenir. Haftada 24 saat ders okutan, şube rehber öğretmeni olan bir branş öğretmeninin ücrete esas haftalık ek dersi 9 + 2 + 2 = 13 saattir. Haftalık Ders Yükü Hesaplama aracı bu dağılımı görev türünüze göre hesaplar ve eksik veya aşan saatleri uyarır.
Bu araç ne işe yarar?
Ders dağıtımı yapılırken ve yeni dönem programı hazırlanırken öğretmenlerin en sık sorduğu sorular şunlardır: Haftalık programımdaki derslerin kaçı maaş karşılığı, kaçı ek ders? Zorunlu ek ders yükümlülüğümü doldurdum mu? Programımdaki saatler ek ders üst sınırını aşıyor mu? Hazırlık ve planlama ile rehberlik ek dersleri nasıl hesaplanıyor? Araç bu sorulara mevzuattaki sayılarla yanıt verir. Ücret hesabı yapmaz; saatleri ve sınırları gösterir. Bu saatlerin TL karşılığını görmek için Ek Ders Ücreti Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Dayanak: Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar
Hesaplama, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'a dayanır. Karar ilk olarak 2006 yılında Bakanlar Kurulu Kararı olarak yayımlanmış, en son 11 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla değiştirilmiştir. Aracın kullandığı başlıca hükümler şunlardır:
- Madde 5 – Aylık karşılığı ders: Müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcıları haftada 6; okul öncesi ve sınıf öğretmenleri 18; genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri 15; atölye ve laboratuvar öğretmenleri 20 saat ders okutmakla yükümlüdür.
- Madde 6 – Ek ders: Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenlerine 6 saati zorunlu olmak üzere haftada 15 saate kadar; atölye ve laboratuvar öğretmenlerine 20 saati zorunlu olmak üzere haftada 24 saate kadar ek ders verilebilir. Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinde aylık karşılığı dışında fiilen okutulan her ders saati zorunlu ek ders görevi sayılır; üst sınır tam gün eğitim yapılan anaokulu ve uygulama sınıflarında 24, diğerlerinde 12 saattir. Danışman öğretmenlik ve sınıf/şube rehber öğretmenliği haftada 2 saat ek ders sayılır; ikisi birlikte yürütülürse yalnız biri ödenir.
- Madde 11 – Hazırlık ve planlama: Haftada 3 saati geçmemek üzere fiilen okutulan her 10 ders saati için 1 saat ek ders ücreti ödenir.
Aracın kullanımı
- Görev veya branş türünüzü seçin: genel bilgi/meslek dersleri, sınıf öğretmeni, okul öncesi (tam gün anaokulu/uygulama sınıfı veya diğer ana sınıfları) ya da atölye ve laboratuvar.
- Ders programınızdaki haftalık fiilen okutulan toplam ders saatini girin. Bu sayı aylık karşılığını da içerir.
- Şube rehber öğretmenliği veya danışman öğretmenliğiniz varsa ilgili kutuyu işaretleyin.
- Hazırlık ve planlama ek dersinin hesaba katılıp katılmayacağını belirleyin.
- Sonuç kartında ücrete esas haftalık ek dersi, aylık karşılığı dersi, ders olarak ek ders saatini, hazırlık-planlama ve rehberlik saatlerini görün. Durum rozeti, aylık karşılığını veya zorunlu ek dersi doldurup doldurmadığınızı gösterir.
Hesaplama formülü
Ders olarak ek ders = min(okutulan saat − aylık karşılığı, ek ders üst sınırı)
Hazırlık ve planlama = min(3, okutulan saat ÷ 10'un tam kısmı)
Ücrete esas ek ders = Ders olarak ek ders + Hazırlık ve planlama + Rehberlik (2 saat)
Okutulan saat aylık karşılığının altındaysa ek ders oluşmaz ve araç eksik saati gösterir. Üst sınırı aşan saatler ücretlendirilmez; araç bu durumda uyarı verir.
Örnekler
| Görev | Okutulan | Aylık karşılığı | Ek ders (ders) | Hazırlık | Rehberlik | Toplam ek ders |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Branş öğretmeni | 24 | 15 | 9 | 2 | 2 | 13 |
| Branş öğretmeni | 21 | 15 | 6 | 2 | 0 | 8 |
| Branş öğretmeni | 34 | 15 | 15 (4 saat aşım) | 3 | 0 | 18 |
| Sınıf öğretmeni | 30 | 18 | 12 | 3 | 2 | 17 |
| Atölye öğretmeni | 44 | 20 | 24 | 3 | 0 | 27 |
Birinci satır: 24 saat okutan branş öğretmeninin 15 saati aylık karşılığı, 9 saati ek derstir. 24 ÷ 10 = 2 saat hazırlık-planlama ve 2 saat rehberlikle haftalık 13 saat ek ders ücreti hak edilir.
İkinci satır: 21 saat, “15 saat aylık + 6 saat zorunlu ek ders” yükünü tam karşılar. Branş öğretmenlerinde norm kadro hesaplarında da sıkça anılan bu toplam, zorunlu yükün tamamlandığını gösterir.
Üçüncü satır: 34 saat okutulsa da ek ders üst sınırı 15 olduğu için 19 saatlik ek dersin 4 saati ücretlendirilmez.
Zorunlu ek ders ne anlama gelir?
Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri için 6 saatlik zorunlu ek ders, aylık karşılığının üzerinde okul yönetimince verilmesi gereken bir yüktür. Kararın 27. maddesine göre zorunlu ek ders görevini geçerli bir mazeret olmaksızın kabul etmeyen öğretmen, asli görevini yapmamış sayılır. Araç, okutulan saatin 15 + 6 = 21 saatin altında kaldığı durumda zorunlu ek ders yükünün tamamlanmadığını belirtir. Sınıf ve okul öncesi öğretmenlerinde ise aylık karşılığı dışındaki her ders saati zaten zorunlu ek ders sayılır.
Aylık karşılığını dolduramayan öğretmen
Okulun ders yükü veya branş dağılımı nedeniyle bir öğretmenin okutacağı ders, aylık karşılığının altında kalabilir. Kararın 20. maddesi, bu durumda öğretmenin öncelikle kendi alanında, gerekirse diğer okul ve kurumlarda görevlendirileceğini düzenler. Araç, aylık karşılığına eksik kalan saati gösterir; bu bilgi ders dağıtımı ve görevlendirme planlamasında okul idaresine yol gösterir.
Yöneticiler
Müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcılarının aylık karşılığı ders yükü haftada 6 saattir; yönetim görevi karşılığı ödenen ek ders ise okulun türüne ve pansiyon durumuna göre ayrıca belirlenir. Yönetim görevine ilişkin ek dersler okul türüne bağlı ayrıntılı tablolara dayandığı için bu sürümde araca dahil edilmemiştir.
Araca dahil olmayan ek dersler
Nöbet görevi, belleticilik, sınav komisyonu ve gözetmenlik, ders dışı eğitim çalışmaları (izcilik, sportif ve sanatsal faaliyetler, proje çalışmaları), destekleme ve yetiştirme kursları ile hizmet içi eğitim görevleri ayrı hükümlerle ek ders olarak ödenir ve bu araçta hesaplanmaz. Nöbet karşılığı ödenen ek ders için Öğretmen Nöbet Ücreti Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Aylık karşılığını ek dersten saymak: Programdaki ilk 15 saat (branş) maaş karşılığıdır; ek ders bunun üzerindedir.
- Hazırlık-planlamayı her derse uygulamak: Hazırlık ve planlama, okutulan her 10 saat için 1 saattir ve haftada 3 saati geçemez.
- Rehberlik ve danışmanlığı iki kez saymak: İkisi birlikte yürütülse de yalnız biri için 2 saat ödenir.
- Üst sınırı aşan saatleri ücretli sanmak: Üst sınır üzerindeki saatler ücretlendirilmez.
Ders dağıtımında kullanım
Okul idarecileri yeni dönem ders dağıtımında her öğretmenin yükünü bu araçla hızlıca kontrol edebilir. Aylık karşılığını dolduramayan, zorunlu ek dersi eksik kalan veya üst sınırı aşan öğretmenleri önceden belirlemek, dönem içinde yapılacak düzeltmeleri azaltır. Günlük ders ve teneffüs saatlerini çizelge olarak görmek için Ders ve Teneffüs Saati Hesaplama aracı tamamlayıcı olarak kullanılabilir.
Kaynaklar
Hesaplama, MEB Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın (RG 16.12.2006/26378; son değişiklik RG 11.07.2026/33307) 5, 6, 11, 20 ve 27. maddelerine dayanır. Ders dağıtımında okulun haftalık ders çizelgesi, norm kadro durumu ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğü görevlendirmeleri belirleyicidir.
Gizlilik
Girdiğiniz saatler tarayıcınızda işlenir ve kaydedilmez.