Rehber
Ders ve teneffüs saatleri nasıl hesaplanır? Kısa cevap
Bir okul gününün çıkış saati, ilk ders saatine tüm derslerin, teneffüslerin ve öğle arasının sürelerinin eklenmesiyle bulunur: Çıkış = Başlangıç + ders sayısı × ders süresi + teneffüsler + öğle arası. Teneffüs sayısı ders sayısından bir eksiktir; öğle arası da bu aralardan birinin yerine geçer. 08.30'da başlayan, 40 dakikalık 7 dersten oluşan, dersler arasında 10 dakika teneffüs ve 4. dersten sonra 45 dakika öğle arası olan bir günde son ders 14.45'te biter. Ders ve Teneffüs Saati Hesaplama aracı her dersin giriş-çıkış saatini, teneffüsleri ve öğle arasını çizelge olarak gösterir.
Kimler için hazırlandı?
Okul müdürleri ve müdür yardımcıları yeni eğitim öğretim yılı başında ya da kış saati, ramazan, sınav haftası veya kısaltılmış gün gibi özel durumlarda ders zil çizelgesini yeniden hazırlar. Öğretmenler kendi programlarını planlarken, veliler ise servis ve çocuğun alınma saatini belirlerken çıkış saatini bilmek ister. Kurs merkezleri, halk eğitim merkezleri ve özel eğitim kurumları da farklı ders süreleriyle çalıştığından aynı hesaba ihtiyaç duyar. Araç, bu hesabı saniyeler içinde yapar ve hatasız bir zil çizelgesi taslağı sunar.
Ders süresi ve teneffüsler hakkında
Örgün eğitimde bir ders saati genellikle 40 dakikadır; Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği de ders saatini 40 dakika olarak tanımlar ve işletmelerde yapılan mesleki uygulamada ders saatini 60 dakika kabul eder. Teneffüs süreleri, öğle arası ve günün başlama saati ise il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinin kararları ve okulun koşulları (ikili öğretim, taşımalı eğitim, okul türü) dikkate alınarak okul yönetimince belirlenir. Bu nedenle araç sabit bir süre dayatmaz; değerleri sizin girmenize izin verir.
Aracın kullanımı
- İlk dersin başlangıç saatini “08:30” ya da “8.30” biçiminde yazın.
- Günlük ders sayısını girin (1–14).
- Ders süresini dakika olarak yazın (ör. 40).
- Dersler arasındaki teneffüs süresini girin (ör. 10).
- Öğle arasının kaçıncı dersten sonra olacağını belirtin; öğle arası yoksa 0 yazın.
- Öğle arası süresini girin (ör. 45).
- Sonuç kartında son dersin bitiş saatini, toplam ders süresini, toplam ara süresini ve okulda geçen süreyi görün. Tablo, günün tam çizelgesini verir.
Örnek çizelge
08.30 başlangıç, 7 ders × 40 dakika, 10 dakika teneffüs, 4. dersten sonra 45 dakika öğle arası:
| Bölüm | Başlangıç | Bitiş |
|---|---|---|
| 1. ders | 08:30 | 09:10 |
| Teneffüs | 09:10 | 09:20 |
| 2. ders | 09:20 | 10:00 |
| Teneffüs | 10:00 | 10:10 |
| 3. ders | 10:10 | 10:50 |
| Teneffüs | 10:50 | 11:00 |
| 4. ders | 11:00 | 11:40 |
| Öğle arası | 11:40 | 12:25 |
| 5. ders | 12:25 | 13:05 |
| Teneffüs | 13:05 | 13:15 |
| 6. ders | 13:15 | 13:55 |
| Teneffüs | 13:55 | 14:05 |
| 7. ders | 14:05 | 14:45 |
Toplam ders süresi 280 dakika (4 saat 40 dakika), toplam ara 95 dakikadır (5 teneffüs × 10 + 45 öğle). Öğrenciler okulda 6 saat 15 dakika geçirir.
Hesaplama mantığı
Araç tüm saatleri gece yarısından itibaren dakika olarak hesaplar. Başlangıç saati dakikaya çevrilir (08:30 = 510 dakika), her derste ders süresi eklenir, son ders hariç her dersten sonra teneffüs veya öğle arası eklenir. Sonuç yeniden saat:dakika biçimine çevrilir. Bu yöntem, saat geçişlerinde (ör. 09:55 + 10 dk = 10:05) hata yapılmasını önler. Çizelge gece yarısını aşarsa araç hata verir.
Farklı senaryolar
Kısaltılmış ders günü
Veli toplantısı, sınav veya kurul günü gibi durumlarda ders süreleri kısaltılabilir. 40 dakikalık dersleri 30 dakikaya, teneffüsleri 5 dakikaya indirip hesabı yeniden yaparak yeni çıkış saatini hemen görebilirsiniz. Örneğin 08.30'da başlayan 7 derslik bir gün, 30 dakikalık ders ve 5 dakikalık teneffüslerle ve 30 dakikalık öğle arasıyla 12.55'te biter.
İkili öğretim
Sabahçı ve öğlenci gruplarla çalışan okullarda iki ayrı çizelge hazırlanır. Sabahçı grubun son dersinin bitişi ile öğlenci grubun başlangıcı arasında yeterli geçiş süresi bırakmak gerekir. Aracı her grup için ayrı çalıştırıp iki çizelgeyi karşılaştırabilirsiniz.
Blok ders
İki dersin arka arkaya teneffüssüz yapıldığı blok derslerde araç teneffüsleri eşit kabul ettiği için ders süresini 80 dakika ve ders sayısını yarıya indirerek yaklaşık bir çizelge oluşturabilirsiniz; ayrıntılı çizelgede blok dersin yerini elle düzenleyin.
Sık yapılan hatalar
- Teneffüs sayısını ders sayısıyla eşit saymak: Son dersten sonra teneffüs olmaz; teneffüs sayısı ders sayısından bir eksiktir.
- Öğle arasını ayrıca eklemek: Öğle arası, ilgili teneffüsün yerine geçer.
- Saat biçimi: “8:30” ve “8.30” kabul edilir; “830” gibi yazımlar kabul edilmez.
- Farklı uzunluktaki teneffüsler: Araç tüm teneffüsleri eşit kabul eder; uzun teneffüs varsa çizelgeyi buna göre düzeltin.
Haftalık plan ve ders yükü
Günlük çizelge, haftalık ders programının temelidir. Bir öğretmenin haftada kaç saat ders okuttuğunu ve bunun ne kadarının ek ders sayıldığını görmek için Haftalık Ders Yükü Hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Eğitim öğretim yılının hafta sayısını ve tatil aralarını planlamak için Tarih ve Gün Hesaplama, öğrencilerin devamsızlık durumunu izlemek için Öğrenci Devamsızlık Hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Devamsızlıkla ilişkisi
Ders saatlerinin doğru planlanması, devamsızlık takibini de etkiler. Lisede ilk derse geç kalmalar ve günün belirli bir kısmına katılmama durumları, okul kayıtlarında yarım veya tam gün devamsızlık olarak işlenebilir. Çizelgenin velilerle ve öğrencilerle açık biçimde paylaşılması, geç kalma ve erken ayrılma durumlarını azaltır.
Zil sistemi ve duyuru
Hesaplanan çizelgeyi okulun zil sistemine aktarmadan önce bir gün deneme yapmak, zil saatlerindeki olası hataları ortaya çıkarır. Çizelgeyi görsel olarak indirip okul panosunda veya veli gruplarında paylaşmak için aracın görsel indirme seçeneğini kullanabilirsiniz.
Taşımalı eğitim ve servis saatleri
Taşımalı eğitim yapılan okullarda öğrencilerin okula geliş ve dönüş saatleri araç güzergâhlarına göre planlanır. Çizelge hazırlanırken son dersin bitişi ile servislerin hareket saati arasında yeterli zaman bırakmak, öğrencilerin güvenli biçimde araçlara binmesini sağlar. Kış aylarında hava erken karardığı için bazı okullar başlangıç saatini öne çekebilir; araçta başlangıç saatini değiştirerek yeni çıkış saatini anında görebilirsiniz.
Okul öncesi ve özel eğitim kurumları
Anaokulları ve özel eğitim kurumlarında etkinlik süreleri ve dinlenme araları farklı planlanır. Örneğin yarım gün eğitim yapılan bir ana sınıfında 30 dakikalık etkinlikler ve 10–15 dakikalık aralarla günlük program oluşturulabilir. Araç ders yerine “etkinlik” mantığıyla da kullanılabilir; süreleri kurumunuzun programına göre girmeniz yeterlidir.
Sık sorulan: Cuma namazı arası nasıl planlanır?
Bazı okullar cuma günleri öğle arasını uzatır. Bu durumda yalnız cuma günü için öğle arası süresini değiştirip hesabı yeniden yaparak cuma çizelgesini ayrıca oluşturabilirsiniz. Haftanın diğer günleri için standart çizelge geçerli kalır.
Kaynaklar
Ders saati süresi Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'ndeki tanıma dayanır; günlük çalışma saatleri ve teneffüs süreleri okul yönetimince, il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinin kararları çerçevesinde belirlenir. Araç yalnız zaman hesabı yapar.
Gizlilik
Girdiğiniz değerler tarayıcınızda işlenir ve kaydedilmez. Paylaşım bağlantısına değer eklemek isteğe bağlıdır; bu sayede hazırladığınız çizelgeyi okul yönetimindeki diğer çalışanlarla tek bağlantıyla paylaşabilirsiniz.