Rehber
Lise diploma notu nasıl hesaplanır? Kısa cevap
Lise diploma (mezuniyet) puanı, öğrencinin ortaöğretimde okuduğu 9, 10, 11 ve 12. sınıfların yıl sonu başarı puanlarının aritmetik ortalamasıdır: Diploma puanı = (9. sınıf + 10. sınıf + 11. sınıf + 12. sınıf YSBP) ÷ 4. Yıl sonu başarı puanları 78,45; 81,20; 84,05 ve 86,90 olan bir öğrencinin diploma puanı 330,60 ÷ 4 = 82,65'tir. YKS'de kullanılan ortaöğretim başarı puanı (OBP) ise diploma puanının 5 ile çarpılmasıyla bulunur: 82,65 × 5 = 413,25. Lise Diploma Notu Hesaplama aracı yıl sonu başarı puanlarınızı girdiğinizde diploma puanını ve OBP karşılığını hesaplar; henüz mezun olmadıysanız girdiğiniz sınıflara göre tahmini bir ortalama gösterir.
Diploma puanının bileşenleri
Her sınıfın yıl sonu başarı puanı (YSBP), o yıl okunan derslerin yıl sonu puanlarının haftalık ders saatleriyle ağırlıklandırılmış ortalamasıdır. Diploma puanı ise bu yıllık puanların ağırlıksız, yani basit aritmetik ortalamasıdır. Bu nedenle her sınıf düzeyi diploma puanına eşit katkı yapar: 9. sınıfta elde edilen başarı, 12. sınıftaki kadar önemlidir. Her yılın YSBP'sini hesaplamak için Lise Yıl Sonu Başarı Puanı Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Formül
Diploma puanı = Σ YSBP ÷ sınıf sayısı
OBP = Diploma puanı × 5
Hazırlık sınıfı diploma puanının hesabına katılmaz. Sınıf tekrarı yapan öğrencilerde, tekrar edilen sınıfın başarılı olunan yılına ait puanı esas alınır. Nakil, yurt dışından dönüş ve denklik gibi özel durumlarda ise okulun e-Okul'da hesapladığı puan esastır.
Örnek hesaplamalar
| Öğrenci | 9. sınıf | 10. sınıf | 11. sınıf | 12. sınıf | Diploma | OBP |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A | 78,45 | 81,20 | 84,05 | 86,90 | 82,65 | 413,25 |
| B | 92,10 | 90,40 | 88,75 | 91,30 | 90,64 | 453,19 |
| C | 61,30 | 58,90 | 66,20 | 70,40 | 64,20 | 321,00 |
Öğrenci B'nin diploma puanı 362,55 ÷ 4 = 90,6375'tir ve araç bunu 90,64 olarak gösterir. OBP hesabında ondalık kısım korunarak 90,6375 × 5 = 453,19 bulunur. Kesin değerler e-Okul ve ÖSYM kayıtlarındaki yuvarlama kurallarına göre küçük farklar gösterebilir.
Mezun olmadan tahmin
- sınıfa geçmiş ama henüz mezun olmamış bir öğrenci, yalnız tamamlanan sınıfların puanlarını girerek mevcut ortalamasını görebilir. Örneğin 9, 10 ve 11. sınıf puanları 78,45; 81,20 ve 84,05 olan öğrencinin mevcut ortalaması 81,23'tür. Araç bu durumda sonucu “tahmini” olarak işaretler; çünkü 12. sınıf puanı eklendiğinde ortalama değişecektir. Hedeflediğiniz diploma puanı için 12. sınıfta gereken YSBP'yi bulmak da kolaydır: Gereken 12. sınıf puanı = Hedef diploma × 4 − ilk üç yılın toplamı. 85 diploma puanı hedefleyen öğrenci için bu değer 85 × 4 − 243,70 = 96,30'dur.
YKS'de diploma puanının etkisi
YKS'de yerleştirme puanı hesaplanırken OBP, belirli bir katsayıyla çarpılarak sınav puanına eklenir. ÖSYM kılavuzuna göre OBP'nin katsayısı genellikle 0,12'dir; bir önceki yıl bir programa yerleşen adaylarda bu katsayı yarıya iner. Bazı özel durumlarda (ör. ortaöğretimdeki alanla ilgili meslek yüksekokulu programlarına ek puanla yerleştirme) farklı katsayılar uygulanabilir. Bu katsayılara göre 413,25 OBP'nin yerleştirme puanına katkısı yaklaşık 413,25 × 0,12 = 49,59 puandır. Kesin katsayılar ve kurallar için ilgili yılın YKS Kılavuzu'nu kontrol edin. OBP hakkında daha fazla ayrıntı için OBP Hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Aracın kullanımı
- 9, 10, 11 ve 12. sınıfların yıl sonu başarı puanlarını e-Okul'daki değerlerle aynı şekilde girin.
- Henüz tamamlanmamış sınıfları boş bırakın.
- Sonuç kartında diploma puanını, OBP karşılığını, puanların toplamını ve girilen sınıf sayısını görün.
- Tablo, her sınıfın puanını ayrı ayrı gösterir.
Diploma puanı nerede kullanılır?
- YKS yerleştirme: OBP olarak sınav puanına katkı yapar.
- Bursluluk ve öğrenci yurtları: Bazı burs ve yurt başvurularında ortaöğretim başarı durumu dikkate alınabilir.
- İş ve yurt dışı başvuruları: Diploma ve not dökümü belgesi istenebilir. Yurt dışı başvurularında diploma notunun farklı not sistemlerine çevrilmesi gerekebilir.
- Onur ve üstün başarı belgeleri: Okulların mezuniyet törenlerinde dereceye giren öğrenciler genellikle diploma puanına göre belirlenir.
Yıllara göre gelişimi izlemek
Diploma puanınızı yalnız mezuniyette değil, her yılın sonunda hesaplamak faydalıdır. 9. sınıfın sonunda elde ettiğiniz YSBP, dört yıllık ortalamanın dörtte birini oluşturur. Örneğin 9. sınıfı 70 ile bitiren bir öğrenci, 85 diploma puanına ulaşmak için kalan üç yılda ortalama 90 almalıdır: (85 × 4 − 70) ÷ 3 = 90. Aynı öğrenci 9. sınıfı 80 ile bitirmiş olsaydı, kalan yıllarda ortalama 86,67 yeterli olacaktı. Bu basit hesap, ilk yılın önemini açıkça gösterir ve hedef koymayı kolaylaştırır.
Öğretmenler ve rehber öğretmenler için
Rehberlik servisleri, üniversite tercih döneminde öğrencilerin OBP'lerini ve bunun yerleştirme puanına etkisini anlatırken bu aracı kullanabilir. Velilerle yapılan görüşmelerde de diploma puanının dört yılın ortalaması olduğunu göstermek, öğrencinin 9. sınıftan itibaren düzenli çalışmasının önemini somutlaştırır.
Sık yapılan hatalar
- Ders ortalamalarını doğrudan ortalamak: Diploma puanı, derslerin değil, her sınıfın YSBP'sinin ortalamasıdır.
- Hazırlık sınıfını katmak: Hazırlık sınıfı diploma puanına dahil edilmez.
- OBP'yi doğrudan YKS puanına eklemek: OBP yerleştirme puanına katsayıyla çarpılarak eklenir.
- Yuvarlanmış puanlarla hesap yapmak: e-Okul'daki puanları ondalıklarıyla girin; aksi hâlde sonuç birkaç yüzde birlik fark gösterebilir.
Notlarınızı yükseltmek için
Diploma puanı dört yılın eşit ağırlıklı ortalaması olduğu için ilk yıllardaki düşük puanlar son yıllarda telafi edilebilir; ancak 12. sınıfta tek başına büyük bir fark yaratmak zordur. Her yıl dönem notlarınızı takip etmek, sınıf geçme şartlarını erkenden kontrol etmek ve hedef notlar koymak en etkili yöntemdir. Dönem notunuzu hesaplamak için Ders Notu Hesaplama, sınıf geçme durumunuzu görmek için Sınıf Geçme Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan: Diploma notu 100'lük mü, 5'lik mi?
Günümüzde ortaöğretimde ders puanları, yıl sonu başarı puanları ve diploma puanı 100'lük sistemle verilir. Eski yıllarda 5'lik not sistemiyle mezun olanların notlarının dönüşümü için mezun olunan yılın mevzuatına ve ÖSYM'nin dönüşüm tablolarına bakmak gerekir; bu araç 100'lük sistem için hazırlanmıştır.
Sık sorulan: Açık lise mezunları için hesap nasıl yapılır?
Açık öğretim lisesi mezunlarının diploma puanı, açık öğretim lisesinin kendi değerlendirme sistemine göre hesaplanır ve diploma veya mezuniyet belgesinde yer alır. Bu araç örgün eğitimdeki dört yıllık YSBP ortalaması mantığıyla çalıştığı için açık lise mezunlarının resmî belgelerindeki puanı esas alması gerekir.
Sık sorulan: Diploma notum e-Okul'da neden farklı görünüyor?
Araçla hesapladığınız değer ile e-Okul'daki diploma puanı arasında küçük bir fark varsa, bunun en sık nedeni yıl sonu başarı puanlarının yuvarlanmış hâlleriyle girilmesidir. Puanları e-Okul'daki ondalık basamaklarıyla birlikte girmeyi deneyin. Fark devam ediyorsa nakil, sınıf tekrarı veya denklik gibi özel bir durum söz konusu olabilir; okul müdürlüğüne danışın.
Kaynaklar
Diploma puanının yıl sonu başarı puanlarının aritmetik ortalaması olarak hesaplanması MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin mezuniyet ve diploma hükümlerine; OBP'nin diploma puanının 5 ile çarpılmasıyla bulunması ÖSYM YKS Kılavuzu'na dayanır. Kesin diploma puanı okulunuzun e-Okul kayıtlarındadır.
Gizlilik
Girdiğiniz puanlar tarayıcınızda işlenir ve kaydedilmez. Ad, okul numarası veya T.C. kimlik numarası istenmez; sonucu dilerseniz paylaşım bağlantısıyla ailenizle veya rehber öğretmeninizle paylaşabilirsiniz.